login: hasło:

Absolwenci Wydziału Prawa 1969

Dlaczego "Absolwenci 69"

Co wyszukano w lamusie pamięci

 

Absolwenci 69

aktywnie włączyli się po przeczytaniu

„Prolegomeny do umykających słów”

Zapraszałam 19 stycznia 2021 do wyszperania z pamięci słów i rzeczy, które za naszego życia „uciekły” z naszego słownika i otoczenia. Chodziło o to by przypomnieć sobie słowa, przedmioty, które były w użyciu za czasów naszej młodości i często zginęły nie tylko ze słownika ale często też z rzeczami, które zniknęły z naszego otoczenia. Przypomnijmy sobie: http://absolwenciprawa69.pl/kategoria.php?artykul=206&kat=2

Cieszymy się bo przesłaliście sporo „umykających” słów i przedmiotów.

Rozpoczął Staszek Shpetner. Uzupełniając pojęcie „biglarz” drwiącym tekstem piosenki (jak pisze: „wyprodukowanej najprawdopodobniej przez aktyw ZMP, który postrzegał przedstawicieli "b" i "b" jako element reakcyjny i wrogi PRL”):

A oto tekst:

"Biglarz buty ma zamszowe,

I skarpetki kolorowe,

Spodnie wąskie niby gacie,

Tłustą plamę na krawacie."

Ponadto dodaje: „I z zupełnie innej półki. Zastanawiam się czy dzisiejsze młode pokolenie wie co się kryje za "niewinną" propozycją handlową, "kup pan cegłę", tak częstą wtedy w odbudowywanych a zrujnowanych wojną miastach jak np.: Warszawa czy Wrocław, a niemającą nic wspólnego z dziedziną deweloperską.” Staszek Shpetner 

Karol Wronecki przysłał sporo propozycji ale ustaliliśmy, że część z nich wynika z znacznego oddalenia od Polski i niezupełnie jest „znikającymi słowami”. Przykładowa „calówka” wcale nie zanikła a wręcz stanowi ciągły element oprzyrządowania naszego Pana Majstra, który po wielokroć podczas remontu czy budowy mówi: „Gdzie jest moja calówka” tak więc szuka, tak jak szukał przed laty swojego nieodzownego narzędzia. Tak też „esencja” jako napar herbaty w czajniczku, który się potem dolewało do gorącej wody nie została wyparta zupełnie przez herbatę „w torebce”.

Faktycznie nie jest w użyciu następne pojęcie przytaczane przez Karola: „przyzba” zamiast ganek. Używało się tego pojęcia na wsi, w tej chwili przynajmniej na zachodzie, pojęcie przyzba wyszło z użycia. Kolejne: „adapter - zamiast gramofon” – mnie się wydaje, że również „gramofon” jest archaiczny – teraz używamy raczej pojęcia „odtwarzacz”.

Powiedziałabym, że w czołówce pojęć umykających znajdzie się przypomniany przez Karola „ortalion” – jako substytut płaszcza a ja dodałabym do tego z kategorii odzieżowej - koszulę „non-iron”.  Karol dodaje: „meblościankę z NRD, na której na Powstańców Śląskich stało cenne radio Grundig z czterema głośnikami”. Faktycznie pojęcie „meblościanki” wyszło z użycia co nie znaczy, że sam sposób zagospodarowania ścian nie jest stosowany. Kolejne przytaczane przez Karola pojęcia mają charakter regionalny: „szleka z glancem” - słodka bułka polana lukrem (poznańskie). Natychmiast sprawdziłam u osób mających związki z „poznańskiem” (komputer podkreśla mi to słowo jako archaizm) - „szleka z glancem” jest w użyciu tak jak „modra kapusta” przypisywana błędnie przez Karola poznaniakom – jest to dalej w użyciu określenie śląskie – w całej Polsce sprzedawana jest „Modra kapusta” w słoikach. No i na końcu Karol faktycznie zademonstrował znaczne oddalenie od częstych określeń podając jako zanikające słowo „przepalankę” czyli domową nalewkę - nie będę podawała składu bo Internet daje długą listę przepisów na „przepalankę” jak najbardziej nadającą się do użycia nie tylko w mowie ale i w konsumpcji.

Romek Kulikowski dołącza sporo słów i zabaw – w tym miejscu same słowa z tamtych lat zapomniane i w teraźniejszości raczej nie używane: „wichajster, kołchoźnik, huncwot, swołocz, ladaco, wałkoń, ciemięga, miglanc, fatygant, makagigi, wyrób czekolado - podobny, wydudlić itd. Myślę, że wszyscy Absolwenci 69 będą mieli trafne skojarzenia odnośni znaczenia tych słów. Na kolejne zapomniane i nie używane słowa czy zwroty daję szanse innym. Serdeczności, Romuald.”

Romek dołączył jeszcze sporą, interesującą listę „Zanikających gier” dziecięcych (i nie tylko) ale to już w następnym artykule.

            Bardzo do zadania przyłożył się Jasiek Kumor podając listę nazw przedmiotów, które wyszły z użycia – i tym zaczynamy następny temat „Zagubione przedmioty” – będziemy tą listę rozwijać w następnych artykułach – dlatego już dzisiaj zapraszam Was do szukania „zagubionych przedmiotów”. List Jaśka przytaczam w całości:

„Drodzy, przesyłam parę uwag na temat rzeczy /narzędzi/ i ich nazw, które nie występują w powszechnym użyciu, w oparciu o własne obserwacje i doświadczenia z lat pięćdziesiątych ubiegłego stulecia z północnych terenów powiatu krośnieńskiego. Na wstępie muszę zastrzec, że tereny te nie posiadały dobrej infrastruktury: brak elektryczności (elektryfikację zakończono w latach 1958-59), szutrowe drogi, brak wodociągów i kanalizacji, trudno dostępna komunikacja publiczna, wiele budynków mieszkalnych i gospodarczych krytych strzechą, rozdrobnienie gospodarstw rolnych. Podane warunki społeczno-gospodarcze powodowały, że miejscowa ludność w swoim bytowaniu posługiwała się prostymi narzędziami, aczkolwiek skutecznymi, ale wymagającymi znacznego wysiłku fizycznego. W dalszej części pominę opisy techniczne używanych narzędzi, które są dostępne na stronach Wikipedii.

Należały do nich: sierp, cep, tara, kijanka, cebrzyk, nosidło, konew.

Sierpami żęto przede wszystkim zboża, szczególnie żyto, którego długa i twarda słoma służyła do wyrobu kiczek będących materiałem na strzechy. Zaznaczam, że zboża żęto wtedy głównie przy pomocy kos przez kosiarzy i odbierających ściętą roślinę.

Cepem młócono zboża, koniczynę, groszek i bób. Omłoty zboża miały następujący przebieg: Na klepisku w stodole rozkładano snopy w dwóch rzędach kłosami skierowanym do środka i obijano je cepem z obydwu stron. Później snopy rozwiązywano w celu pełnego wymłócenia ziarna. Uzyskany urobek czyszczono drewnianymi grabiami z dłuższych kawałków słomy, zgarniano w jedno miejsce, młynkowano i zsypywano drewnianymi szuflami do płóciennych worków, oddzielając ziarno dobre od gorszej jakości (pośladu).

Tara metalowa lub drewniana oraz kijanka (nieduży kawałek deseczki) służyły do ostatecznego usuwania brudu z wygotowywanej pościeli i grubszej odzieży. Kijanki gospodynie używały przy płukaniu prania w potoku lub rzece.

Cebrzyk zrobiony z drewnianych klepek opasanych metalową lub wiklinową bednarką służył do prania pościeli i odzieży, przygotowywania paszy dla zwierząt, mycia naczyń, do czynności higienicznych ludzi (oczywiście osobny dla nich), przenoszenia i przechowywania płodów rolnych.

Nosidło miało na celu ulżenie wysiłkowi człowieka w przenoszeniu wody i różnych materiałów w terenie nierównym gruntowo, ponieważ ciężar był rozłożony po równo na obie strony ciała.

Konew - naczynie przeważnie z klepek drewnianych, służyło do przetrzymywania i przenoszenia wody i innych cieczy.

Żarna, które służyły do ręcznego przemiału ziaren  żyta i pszenicy. Z przemiału uzyskiwano razową mąkę do wypieku chleba i zarobienia ciasta na "zacierkę" (rwane kluski) do zagotowania w wodzie lub mleku, a także jako dodatek do paszy dla zwierząt gospodarskich.

Powyższe stanowi dowód na dokonanie się olbrzymiego skoku cywilizacyjnego za naszego długiego już życia. Z pozdrowieniami -JK”

Zaginione przedmioty” i „zaginione gry i zabawy dzieci” w następnym artykule – zapraszam do przesyłania kolejnych terminów związanych z tymi hasłami.

Opracowanie Renata Gryglaszewska 

Ilustracje przesłał Kornel Kapołka (źródło Internet)

 

3 lutego 2021

Galeria zdjęć

Więcej z działu "Dlaczego "Absolwenci 69""...

  1. Drzewo Absolwentów Prawa 69
  2. PARAGRAFEK
  3. Nasi profesorowie w moich wspomnieniach (wspomina Józef Frąckowiak)
  4. Spotkanie z Dziekanem Wydziału Prawa i Administracji
  5. Absolwenci69 spotkali się na dużym zjeździe we Wrocławiu po raz 26 - wielu nie mogło się już z nami spotkać
  6. Zjazd – 2024 rok (ostatni?)
  7. Smutna wiadomość o śmierci naszego kolegi
  8. A to Polska właśnie
  9. Salon Śląski 9 kwietnia rozmawiamy o Zjeździe i nie tylko
  10. Drodzy AbsolwenciPrawa69!!!
  11. Zjazd, Zjazd, Zjazd Absolwentów 2024 rok
  12. 8 marca Międzynarodowy Dzień Kobiet
  13. Spotkanie w Salonie Śląskim 5 marca 2024 r.
  14. Pożegnaliśmy Jagodę Kulikowską
  15. Smutna wiadomość
  16. Trybunał Konstytucyjny na nowo
  17. Na dobre życzenia nigdy nie jest zbyt późno.
  18. Kolejne spotkanie w Salonie Śląskim - 6 lutego 2024
  19. To nie jest kraj dla ludzi po siedemdziesiątce
  20. OBYWATEL - W POSZUKIWANIU PRZESTRZENI I ORĘŻA
  21. Styczniowe spotkanie w Salonie Śląskim - 16 stycznia 2024r.
  22. Drodzy Absolwenci Prawa 69
  23. Zbliżają się Święta i Nowy Rok
  24. Grudniowe spotkanie w Salonie Śląskim.
  25. Wspomnienie o Romku Kulikowskim
  26. 1-szego listopada wspominamy zmarłych.
  27. O Polsce w Europie, o Mnie, o Tobie i …. o Nas
  28. W ogródku Salonu Śląskiego
  29. Wrześniowe spotkanie w Salonie Śląskim.
  30. Odwiedzamy naszego absolwenta Marka Rafalskiego w Poznaniu
  31. Zmarła Krystyna Lapeta - Jastrzębska
  32. Kolejne spotkanie Absolwentów69 w Concordii Taste
  33. Quo vadis Izraelu – raz jeszcze
  34. Spotykamy się już w sierpniu we Wrocławiu
  35. Jak odbudować państwo prawa w Polsce?
  36. Paragrafy zniewalają
  37. O aktualnej sytuacji w Izraelu
  38. Pałac w Pszczynie i Rynek
  39. XXV Zjazd Absolwentów Prawa 69
  40. Jak wytłumaczyć i opowiedzieć o tym, co jest niemożliwe do wytłumaczenia i opowiedzenia?
  41. Ostatnia chwila na odpis podatku na Fundację Pomocna Dłoń
  42. Drodzy Absolwenci Prawa 69!!! Serdecznie i świątecznie
  43. ZAPROSZENIE - Zjazd, Zjazd, Zjazd 2023
  44. Chodźcie śmiało – strona wolna od wirusa
  45. Dzień kobiet po babsku
  46. Absolwenci 69 Absolwentkom
  47. Małe zjazdy – DUŻY Prezes
  48. Salon Śląski ponownie nas gościł
  49. Carpe diem!
  50. Żegnamy naszą Absolwentkę 69! Odeszła Wirmina Kurek
  51. Pożegnaliśmy Romualda Kulikowskiego – wczoraj - 30 stycznia 2023r.
  52. Absolwenci wspominają
  53. Absolwenci wspominają Romualda Kulikowskiego "Romka"
  54. Absolwenci Prawa 69 płaczą.
  55. Jeszcze trochę o problemach ustrojowych Izraela
  56. Naszym kolegom Absolwentom69
  57. Zjazd, Zjazd, Zjazd 2023!
  58. Absolwenci 69 kolejny raz w Salonie Śląskim
  59. Na marginesie artykułu prof. Tomasza Tadeusza Koncewicza
  60. Polski TK trzeba będzie odbudować od podstaw
  61. Drugie spotkanie w Salonie śląskim.
  62. Kolejne spotkanie w Salonie Śląskim
  63. Absolwenci69 w Salonie Śląskim
  64. Z wielkim żalem żegnamy naszego Absolwenta Prawa69
  65. „Absolwenci 1969” w sztafecie zmian pokoleniowych
  66. Spotkanie na Uniwersytecie Wrocławskim w Auli Leopoldyna 2022r.
  67. Spotkanie pod Szermierzem (druga cześć 24-go Zjazdu Absolwentów)
  68. Dwudziesty czwarty Zjazd Absolwentów Prawa 69 (cz.1-sza)
  69. Zjazd, Zjazd, Zjazd Absolwentów Prawa 69
  70. Teraz wiemy czemu Rudawy to Rudawy
  71. Wspomnienie o Aldonie Tychowskiej
  72. Żegnamy naszą koleżankę
  73. „Przyszła pani z lasu”
  74. Przymierzamy się do Zjazdu – przychodźcie na Skype
  75. Już wiosna - Święta, Święta
  76. Jeśli jesteś Europą, jaka jest Twoja historia w 2022 roku?
  77. Świat nie kompatybilny
  78. Za zdrowie Pań
  79. Smutna wiadomość
  80. Żegnamy naszą koleżankę
  81. Los wie kiedy się uśmiechnąć
  82. Procesy z dawnych lat
  83. Babcie i Dziadkowie!
  84. Absolwenci Wydziału Prawa 69`
  85. Kornel o świątecznej lekturze
  86. Na ten Nowy Rok 2022
  87. Zbliżają się Święta
  88. Kanadyjska Kolumbia Brytyjska (BC) pod wodą.
  89. Obchody Dnia Niepodległości w Polsce widziane z Izraela
  90. My siedemdziesięcioletni plus - wykluczeni.
  91. Refleksje na temat upływającego czasu
  92. Konspira, czyli spotkanie Absolwentów 69
  93. O relacjach pomiędzy prawem międzynarodowym a Konstytucją RP
  94. Żegnamy
  95. Żegnamy Absolwenta Prawa 69
  96. Nienawiść i jad nie popłaca
  97. Zniewaga
  98. Pierwszy w dziejach "proces" o zniesławienie
  99. Cudzołóstwo w starych dokumentach
  100. Bądźmy zawsze razem
  101. O dwóch kółkach
  102. Kończy się okres rozliczeniowy podatku za 2020 rok
  103. Na tle wspomnień z Dwudziestolatki
  104. Pesach – Wielkanoc - Pascha
  105. Dalej Absolwenci 69 spotykają się na Skype
  106. Żegnamy naszego kolegę
  107. Fałsz Kobiety
  108. Rusycyzmy przyswojone
  109. Rozpoczynamy nowy temat
  110. Moim koleżankom Absolwentkom69
  111. Gry i zabawy
  112. Co wyszukano w lamusie pamięci
  113. Utwory kabaretu Bezpłatna protekcja
  114. Prolegomena do umykających słów
  115. Co nas drażni (dziwi) w ramach różnicy pokoleń.
  116. Drodzy Absolwenci 69
  117. Jesień trzeba zobaczyć lub usłyszeć
  118. TRZY CHANDRY
  119. Odświeżamy nasze pasje
  120. Historia Kabaretu Prawników
  121. Wspomnienie o Romanie Wtorku
  122. Mario
  123. Zapasy z koronowanym wirusem trwają
  124. Zjazd pod koroną wirusa
  125. Spotykajmy się w czasie epidemii
  126. Smutna wiadomość
  127. Świątecznie lecz bezpiecznie
  128. Nowy tomik wierszy
  129. Zjazd odwołany
  130. Kolejny, już 24-ty, coroczny zjazd Absolwentów Prawa 69
  131. Ruch na naszej absolwenckiej stronie
  132. Koledzy Absolwenci - DO ROBOTY
  133. Spotkanie teatralne – ostatnie w 2019 roku
  134. Drodzy Absolwenci
  135. Przeszło stu prawników – Absolwentów Prawa 69
  136. Przykra informacja
  137. Słowo o Jurku
  138. Po raz dziesiąty odwiedziliśmy Rudę Milicką
  139. Bystrzyca Kłodzka na lipcowe spotkanie
  140. Pół wieku od zakończenia studiów!
  141. Absolwenci69!
  142. Nasi Drodzy Absolwenci
  143. Zjazd w dniach od 7 do 9 czerwca 2019
  144. Zaproszenie na Uroczysty Zjazd Jubileuszowy
  145. Same serdeczności
  146. Wyższa Szkoła Muzyczna im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu
  147. Akademia Sztuk Teatralnych
  148. Dwunaste spotkanie z WCA na szlaku Akademickiego Wrocławia
  149. Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
  150. Kolejna przygoda na drodze Akademickiego Wrocławia
  151. Akademia Wychowania Fizycznego
  152. Spotkanie ultranowoczesności z historią
  153. Spotkanie z nauką.
  154. Spotkanie w Ossolineum
  155. Komitet organizacyjny jak dzwon
  156. W drodze na kolejny Zjazd Absolwentów 69
  157. Grawitacja spada a moc rośnie
  158. Spacer wrocławskim traktem teatralnym
  159. Papieski Wydział Teologiczny
  160. Wielkanoc 2018 roku
  161. Profani w świątyni sztuki
  162. Akademia Sztuk Pięknych
  163. XXI Zjazd - Krynica - Zdrój, Słowacja
  164. Człowiek renesansu
  165. Cieszmy się Świętami
  166. IMAGINARIUM
  167. Pierwszy listopada
  168. Pociągiem do Szczecina na dwudziesty zjazd
  169. Mały zjazd w Gdańsku - drugi dzień
  170. Obyśmy zdrowi byli
  171. Program XX Zjazdu „ABSOLWENCI 69”
  172. Zjazd w Szczecinie - czerwiec 2017 r.
  173. Na ten Nowy Rok
  174. Czas płynie
  175. Jubileusze – jubileusze
  176. Autobus na początek XIX Zjazdu Absolwentów Prawa69
  177. Majówka turystyczna
  178. Święta, Święta, Święta
  179. Serdeczne gratulacje składamy
  180. XIX Zjazd Absolwentów 69!
  181. Oby nam się dobrze wiodło w kolejnym roku
  182. Usiądźmy przy stole
  183. Krasnal Paragrafek usynowiony
  184. IMMATRYKULACJA
  185. I cóż, że się zmieniamy – numer grupy zostaje ten sam.
  186. Jesień, jesień już
  187. Trudno dziś uwierzyć - czterdzieści pięć lat minęło
  188. W 2015 odwiedzimy Pragę
  189. Absolwenci Wydziału Prawa 1969 strona „Pod Paragrafkiem”

Copyright © 2014 | Łukasz Parysek & Absolwenci Wydziału Prawa 1969